Poep en plas zijn het nieuwe goud

Waterschapsverkiezingen zijn niet populair onder de kiezers.

Je stemt toch ook niet over snelwegen, is een argument dat wordt aangedragen. Dat mag zo zijn, maar het neemt niet weg dat het leven in de delta om afspraken vraagt als het gaat om bescherming tegen het water, om de kwaliteit van het drinkwater en de zuivering van het rioolwater. Uiteindelijk draait in Nederland alles om water.

waterzuiveringsinstallatie.jpg

Waterzuiveringsinstallatie – Petr Novak, Wikipedia.

Over afspraken gesproken: het waterschap Vallei en Veluwe dat bijna de hele regio beslaat tussen de stroomgebieden van de Eem, IJssel en Rijn, werkt nauw samen met 37 gemeenten en heel specifiek met twee grote: Amersfoort en Apeldoorn. Met name Amersfoort krijgt natte voeten als de afwatering via de Eem door de Gelderse Vallei niet makkelijk verloopt. We praten hierover met Tanja Klip, voormalig gedeputeerde in Drenthe en nu als dijkgraaf zetelend te Apeldoorn.

‘Cruciaal is de Grebbedijk die de Vallei afschermt. Die behoort tot een van de belangrijkste dijken van Nederland en heeft daarom ook de hoogste Deltanorm gekregen. We hebben het overveiligheid. Er zullen geen slachtoffers vallen bij een te hoge waterstand, maar mensen worden wel getroffen als de dijk het begeeft.‘ Per seconde, zo legt Klip uit, wordt er bij Lobith thans gerekend met 16 duizend kubieke meter wateraanvoer, een hoeveelheid die in de nabije toekomst oploopt tot 17 of 18 kubieke meter kan oplopen. Als dat niet wordt weggeleid, kunnen stroomopwaarts problemen ontstaan.‘Mensen zullen op tijd weg kunnen komen, maar de economische schade kan al gauw 10 miljard bedragen.’

Voorkomen is dus beter dan genezen, vandaar de verzwaring van de Grebbedijk, en daarnaast afspraken met de gemeente Amersfoort. Die berusten op een paar robuuste pijlers, aldus Klip. Het gebied ruimtelijk zo inrichten dat het klimaatbestendig is (lees: wat te doen bij aanhoudende hoosbuien), een efficiënte waterketen waar rioolbeheer en waterzuivering op elkaar worden afgestemd en de burger bewust maken van het belang van een goed waterbeheer. Daarom zijn verkiezingen als deze wel degelijk belangrijk.

Concreet betekent het dat de burgers niet alleen kunnen stemmen, maar ook via een software-programma kunnen meten hoe het met eventuele wateroverlast in hun omgeving is gesteld. Het is de zoveelste stap in de richting van een eigen burgerverantwoordelijkheid nu de digitale technieken (apps) daarvoor beschikbaar zijn.

Waarin onderscheidt het waterschap Vallei en Veluwe zich? Klip: ‘Ik denk dat we koploper zijn als het gaat om het hergebruik van rioolwater. Het slib kunnen we vergisten en omzetten in biogas. Dat begint een goed alternatief te vormen voor het aardgas. Je kunt het aardgasnet op den duur er mee vervangen en je kunt er op rijden. Er is veel meer behoefte aan warmte dan aan elektriciteit. In de wijk Zuidbroek Apeldoorn maken ruim 1000 huishoudens op dit moment al gebruik van deze nieuwe warmtebron.‘ De rioolzuiveringsinstallaties in het waterschap worden zo verbouwd dat er meer energie uit het slib kan worden gehaald. Klip: ‘Ik zeg wel eens, poep en plas zijn ons nieuwe goud. Dit zijn de grondstoffen van de toekomst.‘

950.000 kilo fosfaat kan uit deze bron worden gewonnen, maar ook cellulose en alginaat waaruit bioplastic kan worden gemaakt. Waterschappen als Vallei en Veluwe zijn dus bezig zich te ontwikkelen tot producenten. ‘We stappen op de schouders van onze voorgangers door de innovatie verder op te voeren. In 2020 moet Nederland 14 procent van zijn energie halen uit andere dan fossiele bronnen. Die moet duurzaam worden opgewekt. Wij zitten nu in dit waterschap al op 63 procent, en volgend jaar op 81 procent. In 2025 schat ik dat we netto energieleverancier kunnen zijn. We zijn de blauwe ruggengraat van het energieakkoord. Noem het maar een nieuw verdienmodel.‘ Uiteindelijk zal de belastingbetaler daar alleen maar voordeel van hebben. ‘Ik zal niet zeggen dat we het belastingtarief omlaag kunnen brengen, want dat hangt van meer factoren af, maar we kunnen het wel temperen.‘

Ongemerkt vindt zo een innovatie plaats in het oudste democratische orgaan van Nederland. Rioolwater zuiveren en als energiebron gebruiken is daar een van, de ander is de plaatsing van sensoren in dijken zodat die steeds slimmer worden. Ze meten uitdroging of verzwakking. Het leven in de delta brengt risico’s met zich mee, maar ook kansen. Er valt dus wel degelijk iets te stemmen op 18 maart.

Alle rechten voorbehouden